Postępowanie zabezpieczające może być wszczęte przed założeniem sprawy w sądzie, wraz z wniesieniem pozwu/wniosku do sądu oraz w trakcie trwania postępowania sądowego.

Co do zasady wniosek o udzielenie zabezpieczenia rozpoznawany jest przez sąd na posiedzeniu niejawnym, a więc posiedzeniu, o którego terminie nie są powiadamiane strony. W postępowaniu zabezpieczającym ma to o tyle istotne znaczenie, że o toczącej się sprawie o zabezpieczenie nie wie osoba, przeciwko której zabezpieczenie ma zostać wydane (zwanego obowiązanym).

Także postanowienie sądu udzielające zabezpieczenia, a które podlega wykonaniu przez organ egzekucyjny, nie jest wysyłane do obowiązanego. 

Zobacz również serwis: Organy egzekucyjne

Postanowienie to, opatrzone przez sąd klauzulą wykonalności, wysyłane jest do uprawnionego (wnioskodawcy), ten zaś składa stosowny wniosek o wykonanie zabezpieczenia do komornika. Ten z kolei dokonuje zabezpieczenia w sposób wskazany w postanowieniu sądu i we wniosku o zabezpieczenie złożonym przez uprawnionego do komornika, równocześnie powiadamiając obowiązanego o wydanym postanowieniu sądowym i przesyłając mu odpis tego postanowienia.

Zobacz również serwis: Przedsiębiorca w sądzie

Jak widać, postępowanie zabezpieczające ma bardzo „tajny” charakter, a to z uwagi na konieczność istnienia elementu zaskoczenia dla obowiązanego. Gdyby bowiem obowiązany wiedział o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu zabezpieczającym, mógłby wyzbywać się swojego majątku, a tym samym cel i istota tego postępowania zostałyby zniweczone.