Odpowiedzialność osób niewymienionych w pierwotnym tytule wykonawczym

Z powyższą sytuacją najczęściej mamy do czynienia w następujących sytuacjach:

• Odpowiedzialności majątkowej małżonka dłużnika za zaciągnięte przez tegoż dłużnika zobowiązania;
• Egzekucji przeciwko osobom, na które przeszły obowiązki określone w tytule wykonawczym (art. 788 Kodeksu postępowania cywilnego).

W przypadku, gdy wierzyciel posiada tytuł wykonawczy tylko przeciwko samemu dłużnikowi pozostającemu w związku małżeńskim to egzekucję może kierować wyłącznie do jego majątku osobistego (art. 33 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Natomiast w przypadku, gdy wierzyciel chce rozszerzyć zakres egzekucji i skierować egzekucję do majątku wspólnego dłużnika i jego małżonka to powinien uzyskać klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi.

Zobacz: Jakie świadczenia może zająć komornik?

Przepisami, które regulują te zagadnienia są art. 41 § 1 krio i art. 787 kpc. Art. 41 § 1 krio daje wierzycielowi możliwość żądania zaspokojenia się z majątku wspólnego wówczas, gdy dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków. Przepis ten wprowadza odpowiedzialność drugiego małżonka za cudzy dług i nakłada na niego obowiązek znoszenia egzekucji z majątku wspólnego.

Aby jednak mogło dojść do egzekucji konieczne jest nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi niebędącemu dłużnikiem w trybie art. 787 Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd nada klauzulę przeciwko małżonkowi, jeżeli wierzyciel wykaże dokumentem, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika (np. wierzyciel posiada dokument, z którego wynika, że małżonek wyraził zgodę na zaciągnięcie kredytu). Małżonek dłużnika może też ponosić odpowiedzialność majątkową z przedmiotów wchodzących w skład przedsiębiorstwa, które jest objęte małżeńską wspólnością ustawową (art. 787(1) kpc). Sąd nada klauzulę przeciwko małżonkowi, jeżeli wierzyciel wykaże dokumentem, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Reasumując należy stwierdzić, że zakres przyszłej odpowiedzialności dłużnika pozostającego w małżeńskiej wspólności majątkowej zależy od wierzyciela i od małżonka dłużnika. Przy dokonaniu czynności prawnej (np. udzieleniu pożyczki, dostarczeniu towaru) wierzyciel powinien żądać zgody małżonka swojego kontrahenta, jeżeli w przyszłości chce mieć szersze możliwości prowadzenia egzekucji (tj. możliwość prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego).